Co można zrobić, aby poprawić swoją historię kredytową w sytuacji, gdy spóźniliśmy się ze spłatą raty kredytu jeszcze nie spłaconego?

Udostępnienie przez BIK bankom i SKOK-om informacji o zaleganiu ze spłatą kredytu, który aktualnie posiadamy, nie wymaga naszej zgody.

Udostępnienie przez BIK bankom i SKOK-om informacji o zaleganiu ze spłatą kredytu, który aktualnie posiadamy, nie wymaga naszej zgody.

W poprzednim artykule opisywałam co można zrobić, aby poprawić swoją historię kredytową w sytuacji, gdy mieliśmy w przeszłości niewielkie opóźnienia (poniżej 61 dni) w obsłudze kredytu, który aktualnie jest już spłacony w całości i bank go zamknął.

Natomiast w tym artykule opisuję co można zrobić dla poprawy swojej historii kredytowej, gdy spóźniliśmy się ze spłatą raty kredytu, który nadal jest czynny tzn. bank formalnie go nie zamknął, bo na przykład jeszcze nie został w całości spłacony.

Ogólne warunki przetwarzania i wykorzystywania danych przez banki, SKOK-i i BIK o kredytach, które jeszcze nie zostały spłacone (kredyty czynne) są zdefiniowane w Prawie bankowym. Czyli w tej samej regulacji, w której opisano zasady przetwarzania danych o kredytach już zamkniętych.

Jeśli przejrzymy te zapisy, to łatwo się zorientujemy, że warunki przetwarzania danych o kredytach czynnych i warunki przetwarzania danych o kredytach zamkniętych są wyraźnie odmienne. I między innymi z tego powodu zdecydowałam się na opracowanie odrębnego artykułu na temat zarządzania informacjami o opóźnieniach w spłacie kredytów jeszcze czynnych.


Generalna zasada dotycząca przetwarzanie danych o kredytach czynnych

 

Ogólna zasada odnosząca się do danych dotyczących kredytu, który nie został jeszcze zamknięty jest taka, że wszystkie informacje o tym kredycie i o historii jego spłaty mogą być przez bank, SKOK oraz BIK przetwarzane i udostępniane dla potrzeb oceny ryzyka kredytowego bez zgody konsumenta przez cały okres dopóki ten kredyt nie zostanie przez instytucję finansową formalnie zamknięty.

Oznacza to, że:

  1. Instytucje te w okresie trwania kredytu cyklicznie przekazują do BIK (obecnie jest to dwa razy w tygodniu) informacje o tym, jak ten kredyt jest spłacany. Z tych danych można się dowiedzieć między innymi ile dni spóźniliśmy się ze spłatą raty, jak często takie sytuacje miały miejsce oraz jaką kwotę nie spłaciliśmy na czas;
  2. W trakcie trwania kredytu dane o tym zadłużeniu mogą być pobierane z BIK przez banki i SKOK-i bez pytania o zgodę konsumenta, jeśli dane te mają być wykorzystane do oceny ryzyka kredytowego kredytobiorcy.

Zatem jeśli bank lub SKOK, w którym masz kredyt lub ubiegasz się o kredyt, chcą zapoznać się z informacjami na temat tego, jakie masz aktualnie kredyty w sektorze bankowym i jak je spłacasz, to otrzymają takie dane z BIK bez proszenia Cię o zgodę na to. Czyli dzieje się to bez Twojego udziału i bez względu na to, czy chcesz się podzielić z instytucją finansową tymi danymi czy nie.

A to oznacza, że gdy kredytu jeszcze nie spłaciłeś w całości i przytrafiło Ci się przekroczenie terminu spłaty raty, to informacja o tym przeterminowaniu zawsze trafi do banku czy SKOK-u, w którym ubiegasz się o kolejny kredyt (o ile oczywiście bank/SKOK złoży zapytanie kredytowe do BIK o Twoje dane).

I warto pamiętać, że „ubieganie się o kredyt” oznacza nie tylko wnioskowanie o kredyt gotówkowy, mieszkaniowy czy bezgotówkowy na zakup towarów i usług, ale także o kredyt odnawialny czy też kartę kredytową.

Jeśli masz opóźnienia w spłacie kredytu czynnego i masz pilną potrzebę zaciągnięcia nowego kredytu, to zapewne byś nie chciał, aby dane o tym przeterminowaniu trafiły do instytucji, która ocenia Twoje ryzyko kredytowe. Bo najczęściej będzie oznaczało to odmowę udzielenia kredytu.

Ta odmowa jest tym bardziej prawdopodobna im ta zaległość jest świeższa (miała miejsce stosunkowo niedawno), dłużej trwająca (np. zalegasz z płatnością już ponad miesiąc), a jej kwota jest wyższa.


Co zatem można zrobić z danymi o opóźnieniach na kredycie czynnym?

 

Tutaj należy odwołać się do Prawa bankowego (art. 105 a) jako regulacji opisującej zasady przetwarzania i udostępniania takich danych.

W Prawie bankowym jest wskazane, że jeżeli spłaciłeś w całości kredyt i w trakcie jego spłaty przydarzyły Ci się krótkie opóźnienia (nieprzekraczające 60 dni), to masz prawo po spłacie i zamknięciu tego kredytu zdecydować, czy informacje o tym kredycie będą mogły być wykorzystywane do oceny Twojego ryzyka kredytowego czy nie.

W tym samym akcie prawnym możemy przeczytać, że w przypadku zaległości dłuższych niż 60 dni bank, SKOK i BIK mają prawo przetwarzać dane o tym kredycie po jego zamknięciu bez Twojej zgody przez okres 5 lat, o ile bank powiadomił Cię o zamiarze dalszego wykorzystania tych danych w celu oceny Twojego ryzyka kredytowego.

Z tego wynika, że jeśli chcesz uniemożliwić wykorzystanie informacji o opóźnieniach na kredycie, który nie został jeszcze zamknięty, to musisz kredyt spłacić i go zamknąć. Wtedy w zależności od długości opóźnienia możesz:

  1. W przypadku opóźnień krótkich (nie przekraczających 60 dni) nie wydawać zgody na dalsze przetwarzanie danych o tym kredycie lub zgodę odwołać jeśli udzieliłeś jej wcześniej np. na etapie podpisywania umowy kredytowej;
  2. W przypadku opóźnień dłuższych (powyżej 60 dni) zweryfikować czy są spełnione warunki przewidziane przez Prawo bankowe tzn. czy bank poinformował Cię o zamiarze przetwarzania tych danych bez Twojej zgody i czy od otrzymania powiadomienia minęło 30 dni.

Jeśli któryś z tych warunków nie został spełniony, to należy zwrócić się do banku/SKOK-u z żądaniem zaprzestania wykorzystywania danych o tym kredycie w celu oceny Twojego ryzyka kredytowego.

Warto tutaj dodać, że firmy zajmujące się „czyszczeniem BIK” korzystają właśnie z powyższych możliwości.

Na przykład w sytuacji długich przeterminowań starają się udowodnić, że bank/SKOK nie poinformował klienta o zamiarze dalszego przetwarzania danych w celu oceny ryzyka kredytowego. Czasami rzeczywiście bank nie potrafi tego udowodnić, ale w większości przypadków banki są na to przygotowane i potrafią przedstawić przekonywujące dowody.

Chciałabym dodać jeszcze, że bardzo ważne jest prawidłowe określenie długości przeterminowania. Bo od tego okresu zależy ścieżka postępowania jaką można wybrać starając się, aby informacja o zaległościach nie była dostępna w celu oceny naszego ryzyka kredytowego.

Postępujemy tu następująco:

  1. Jeśli spłacając kredyt zdarzyło nam się spóźnić z jego spłatą tylko raz, to liczba dni opóźnienia wykazana w informacji pobranej z BIK jest tą liczbą, która informuje nas o czasie trwania tego opóźnienia. Jeśli jest ona mniejsza niż 61, to można skorzystać ze ścieżki nr 1 opisanej powyżej, a jeśli jest większa niż 60, to należy sprawdzić, czy zastosowanie może mieć ścieżka nr 2;
  2. Jeśli spłacając kredyt zdarzyło nam się przekroczyć ustalony z bankiem termin spłaty rat kilka razy, to do ustalenia liczby dni opóźnienia bierzemy informacje o wszystkich opóźnieniach w spłacie tego zobowiązania wykazane w danych uzyskanych z BIK i wybieramy tą o największej wartości (np. jeśli podane na raporcie BIK liczby dni opóźniania wyniosły 5 dni oraz 25 dni, to maksymalna liczba dni wynosi 25 i ta liczba decyduje o tym, którą ścieżkę postępowania możemy starać się zastosować);

Wskazałam powyżej, że liczbę dni opóźnienia trzeba odczytać z informacji pobranej z BIK.

Niestety tej informacji nie znajdziesz w bezpłatnym raporcie jaki konsument może pobrać z BIK raz na 6 miesięcy –  Informacji Ustawowej. Tam znajdziesz jedynie informację o tym, czy wystąpienie opóźnienia jest odnotowane w bazie BIK czy nie.

Natomiast szczegółowa informacja o „liczbie dni opóźnienia” jest dostępna w raportach płatnych jakie BIK udostępnia konsumentom.

Jeśli masz wykupiony Pakiet BIK przed 21.12.2017 r. to możesz ją znaleźć w raporcie Profil Kredytowy Plus. Jeśli nie zapewniłeś sobie dostępu do tego produktu przed tym terminem, to teraz możesz ją znaleźć w sprzedawanym przez BIK nowym produkcie – Raport BIK. Jednak dostęp do tych raportów kosztuje.

Ponieważ Ustawa o ochronie danych osobowych zapewnia Ci prawo uzyskania bezpłatnie informacji o treści przetwarzanych danych (raz na 6 miesięcy), to możesz również zwrócić się do BIK (np. mailem) z prośbą o poinformowanie Cię jakie dokładnie dane o liczbie dni opóźnienia zostały przekazane przez banki do tej bazy w odniesieniu do Twoich kredytów.


Co jeśli dane w BIK o przeterminowaniu spłaty kredytu czynnego są błędne?

 

Wskazując powyżej różne możliwości postępowania z informacjami o opóźnieniach w spłacie założyłam, że dane przekazane do bazy BIK przez banki czy SKOK-i są poprawne tzn. rzeczywiście zaległości w spłacie kredytu miały miejsce. Ale nie zawsze tak musi być. Może się zdarzyć, że przedstawiona na raporcie z BIK informacja o okresie trwania zaległości jest błędna.

W jednym z wywiadów Prezes BIK powiedział, że ok. 1000 osób miesięcznie zgłasza się do BIK w sprawie błędnych danych. Oczywiście nie wiadomo ile z tych spraw dotyczy błędów danych dotyczących liczby dni opóźnienia w spłacie, ale zapewne również i takie się zdarzają.

Jeśli zobaczysz, że na Twoim raporcie z BIK liczba dni opóźnienia została błędnie podana przez bank czy SKOK, to powinieneś zwrócić się do tej instytucji z prośbą o poprawienie danych w BIK.

Wtedy dane o opóźnieniu zostaną usunięte przez bank lub SKOK z BIK (jeśli takiego opóźnienia w rzeczywistości nie było) lub zostanie skorygowana liczba dni tego opóźnienia na zgodną ze stanem faktycznym (jeśli wcześniej została błędnie podana).

I w oparciu o te skorygowane informacje możesz próbować podjąć działania, które opisałam powyżej.


Podsumowanie

 

Oczywiście nie zawsze będzie możliwe skuteczne zastosowanie zaproponowanych przeze mnie rozwiązań do Twojej sytuacji. Główne ograniczenie to Twoje możliwości finansowe do wcześniejszej spłaty kredytu. Bo tylko całkowita spłata zobowiązania wobec banku/SKOK-u umożliwia jego zamknięcie. A to z kolei jest warunkiem koniecznym, aby móc podejmować jakiekolwiek działania związane z ograniczeniem przetwarzania danych o kredytach, z których spłatą choć raz się spóźniliśmy.

 

Czy te informacje są dla Ciebie interesujące? Podziel się swoją opinią. Jeśli masz konkretne pytania dotyczące tego tematu, to możesz je zadać wykorzystując formularz „Zadaj pytanie” lub w komentarzu.

Poleć artykuł w mediach społecznościowych, aby więcej osób mogło dowiedzieć się co zrobić, aby niewielkie opóźnienia w spłacie kredytu nie psuły historii kredytowej.

Pin It

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *