Dane wskazują, że poręczając kredyt raczej pogarszamy swoją historię kredytową

Poręczając kredyt często pogarszamy swoją historię kredytową

Poręczając kredyt często pogarszamy swoją historię kredytową

W poprzednim artykule Poręczany kredyt może negatywnie wpłynąć na wiarygodność kredytową poręczyciela opisywałam w jakich sytuacjach poręczane kredyty mogą wpłynąć (i jak) na ocenę skłonności żyranta do terminowego spłacania zobowiązań, czyli jego wiarygodności kredytowej.

Tym razem chciałabym skomentować opublikowane przez Biuro Informacji Kredytowej (BIK) dane o kredytach poręczanych i poręczycielach. Komentarz ma stanowić odpowiedź na pytanie: „Czy według danych BIK poręczane kredyty wzbogacają historię kredytową poręczycieli o informacje sprzyjające budowaniu wysokiej wiarygodności kredytowej, czy też raczej pogarszają tą historię?”

Zacznę jednak od przypomnienia najważniejszych wniosków dotyczących kredytów poręczanych z punktu widzenia ich wpływu na ocenę wiarygodności kredytowej poręczyciela.

Pierwsza rzecz, o której powinniśmy pamiętać to fakt, że historia spłaty poręczanych kredytów jest przechowywana w bazie BIK. I wzbogaca ona historię kredytową zarówno właściciela kredytu, jak i poręczyciela.

Po drugie, skoro te dane znajdują się w bazie BIK, to są udostępniane na raportach kredytowych m.in. bankom, SKOK-om i firmom pożyczkowym. A te mogą je wykorzystać do oceny wiarygodności kredytowej właściciela kredytu i poręczyciela.

Te praktyki rynkowe mają także pewne odzwierciedlenie w „scoringu BIK”, który jest udostępniany nie tylko konsumentom, ale również bankom, SKOK-m i firmom pożyczkowym. A to oznacza, że dane o poręczanym kredycie mogą wpływać na ocenę wiarygodności kredytowej poręczyciela również pośrednio – poprzez „ocenę scoringową BIK”.

Jeśli dane o kredytach poręczanych mają wpływ – bezpośredni lub pośredni – na ocenę wiarygodności kredytowej osoby, która była lub jest poręczycielem to znaczy, że mogą się one przekładać na decyzje o udzieleniu bądź odmowie udzielenia mu kredytu. Może to być także przeszkodą do zaakceptowania go jako poręczyciela kolejnego kredytu.

Następna, warta zapamiętania kwestia dotyczy informacji, które są szczególnie wartościowe dla kredytodawców w procesie oceny wiarygodności kredytowej kredytobiorcy czy poręczyciela. W ocenie tej ważne są przede wszystkim te dane o kredytach poręczanych, które wskazują na problemy właściciela z terminową spłatą takiego kredytu albo na wysokie ryzyko pojawienia się takich opóźnień.

Bo właśnie te sytuacje mogą być źródłem kłopotów finansowych poręczyciela, kiedy nie jest on przygotowany do przejęcia obsługi niespłacanego kredytu (chociaż poręczając kredyt powinien to uwzględnić w swoim budżecie).

No i nieprzewidziane obciążenie budżetu domowego dużymi, dodatkowymi wydatkami może wpłynąć na zaprzestanie spłaty własnych zobowiązań przez poręczyciela, jeśli takie posiada.

I właśnie między innymi w tym, instytucje udzielające kredytów dostrzegają wysokie ryzyko pojawienia się problemów z terminową spłatą własnych długów poręczyciela.

Są to oczywiście scenariusze teoretyczne. A szansa na ich realizację jest tym mniejsza, im mniej poręczanych kredytów jest obsługiwanych przez właścicieli z opóźnieniem, im mniejsza jest kwota poręczanego kredytu (jako czynnik sprzyjający pojawieniu się niespłaconych rat kredytu) oraz im mniejsze jest własne zadłużenie poręczycieli.

Zgodnie z opublikowanymi przez BIK danymi, aktualnie 370 tys. osób poręcza 305 tys. kredytów. W takim razie kilkaset tysięcy osób jest narażonych na pogorszenie swojej historii kredytowej danymi o kredycie, którego nie zaciągnęli i zazwyczaj nie mają wpływu na pojawienie się poważnych opóźnień w ich spłacie.

Choć w zdecydowanej większości (nieco ponad 90%) osoba poręcza tylko jeden kredyt, to prawie 37 tys. osób jednocześnie poręcza 2, 3, a nawet większą liczbę zobowiązań.

A więcej kredytów poręczanych, to dla poręczyciela wyższe ryzyko konieczności przejęcia któregoś długu. Taka niespodziewana dodatkowa spłata najczęściej nie będzie obojętna dla budżetu domowego poręczyciela.

Z danych BIK dowiadujemy się także, że częściej większą liczbę kredytów poręczają osoby, które same korzystają z kredytu w banku.

A to jeszcze bardziej podnosi ryzyko pojawienia się kłopotów z terminową obsługą nie tylko poręczanego kredytu, ale i własnego zadłużenia. Posiadanie własnych zobowiązań kredytowych i kilku kredytów poręczanych, nawet dobrze spłacanych, może być więc sygnałem ostrzegawczym dla banku czy SKOK-u, w którym poręczyciel ubiega się o nowy kredyt. Dlatego warto unikać wielu poręczeń jednocześnie, szczególnie w sytuacji, kiedy ma się własny dług do spłaty.

Analizy pokazują, że im wyższa kwota kredytu, tym wyższe ryzyko wystąpienia opóźnień w jego spłacie. A średnia kwota poręczanego kredytu wynosi 38,9 tys. zł i systematycznie wzrasta od kilku lat. Dla porównania podam, że w 2014 roku ta kwota była o 8,1 tys. zł niższa i wynosiła 30,8 tys. zł.

Ten wzrost nie powinien być zaskakujący, bowiem generalnie w ostatnich latach rosną średnie kwoty udzielanych kredytów, zarówno konsumpcyjnych, jak i mieszkaniowych. Jednak w wymiarze ryzyka te wysokie, wzrastające kwoty mogą zwracać uwagę kredytodawców jako czynnik ryzyka.

Najczęściej poręczane są kredyty konsumpcyjne – aż 86% poręczeń dotyczy właśnie kredytów gotówkowych i ratalnych. I to jest również ważna informacja, bowiem spośród różnych typów kredytów, to właśnie kredyty gotówkowe są najgorzej spłacane. Zatem rodzaj kredytu, który jest poręczany może być również źródłem wyższego ryzyka kredytowego, a zatem wpływać negatywnie na ocenę wiarygodności kredytowej poręczyciela.

Średnia kwota poręczanego kredytu konsumpcyjnego wynosi 31,3 tys. zł. A średnia kwota udzielonego kredytu konsumpcyjnego ogółem wynosi ok. 11 tys. To wskazuje, że poręczane są głównie kredyty konsumpcyjne na wyższe kwoty. Ten rodzaj kredytu wraz z wysoką jego kwotą podnoszą ryzyko wystąpienia problemów ze spłatą takiego kredytu, a więc mogą negatywnie oddziaływać na wiarygodność kredytową poręczyciela.

Nieco inaczej jest w przypadku poręczanych kredytów mieszkaniowych. Przede wszystkim ten rodzaj kredytów jest poręczany dość rzadko. Tylko 13% poręczeń dotyczy kredytów mieszkaniowych.

Średnia kwota kredytu mieszkaniowego, który został poręczony wyniosła 113,1 tys. zł. A średnia kwota udzielonego tego typu kredytu – 214,3 tys. zł. Zatem poręczane są przede wszystkim kredyty mieszkaniowe na niższe kwoty.

Chociaż w wartościach bezwzględnych kwota poręczanego kredytu mieszkaniowego jest znacznie wyższa niż kredytu konsumpcyjnego, to ryzyko wystąpienia poważnych opóźnień w spłacie kredytu mieszkaniowego jest wyraźnie niższe niż kredytów gotówkowych i ratalnych. Po prostu kredyty na mieszkanie są najlepiej spłacane spośród wszystkich rodzajów kredytów.

Dlatego poręczenie kredytu mieszkaniowego mimo, że dotyczy przeciętnie wyższej kwoty, może być dla poręczyciela mniejszym ryzykiem niż poręczenie kredytu konsumpcyjnego.

Generalnie można powiedzieć, że poręczane są dość wysokie kwoty kredytów. Jest to ważne, bowiem aż 70% poręczycieli, czyli prawie 260 tys., posiada dodatkowo własne zobowiązania w bankach i SKOK-ach. I im więcej kredytów osoba poręcza, tym ma więcej własnych zobowiązań, a co za tym idzie większą łączną kwotę jaką musi zwrócić bankom.

Ta duża aktywność w jednoczesnym zaciąganiu i poręczaniu kredytów przekłada się w historii kredytowej na dużą liczbę czynnych jednocześnie zobowiązań. A dane pokazują, że im więcej czynnych kredytów posiada osoba w swojej historii kredytowej, tym jest większe ryzyko, że nie poradzi sobie ze spłatą tych zobowiązań. Zatem historia kredytowa wskazująca na taką sytuację może być postrzegana jako nieco bardziej ryzykowna.

A co mówią dane BIK o terminowości spłacania kredytów poręczanych? Zgodnie z informacjami BIK kredyty poręczane są gorzej spłacane niż kredyty łącznie. Ponad 34 tys. poręczycieli (9,2%) poręcza kredyt, który ma co najmniej 90 dni opóźnienia w spłacie. A to oznacza, że liczba osób poręczających kredyty, które nie są spłacane od co najmniej 30 dni jest znacznie większa.

Każde, nawet niewielkie opóźnienie w spłacie kredytu poręczanego może być istotnym czynnikiem wskazującym na wyższe ryzyko kredytowe, a zatem może obniżać wiarygodność kredytową poręczyciela. Im to opóźnienie trwa dłużej i jest bardziej aktualne, tym może mieć większe negatywne konsekwencje.

Zgodnie z Prawem bankowym zaleganie ze spłatą kredytu powyżej 60 dni umożliwiają BIK i bankom wykorzystywanie informacji o tym kredycie do oceny ryzyka kredytowego kredytobiorcy i poręczyciela przez okres co najmniej 5 lat od całkowitej spłaty kredytu (oczywiście o ile bank dopełnił obowiązku informacyjnego, o którym jest mowa w Prawie bankowym). Zatem przez taki okres niespłacane poręczane kredyty będą pogarszały historię kredytową nie tylko właścicieli tych kredytów, ale także co najmniej kilkudziesięciu tysięcy poręczycieli.

Oznacza to, że co najmniej te kilkadziesiąt tysięcy osób przez poręczenie kredytu pogorszyło swoją historię kredytową i może to mieć negatywny wpływ na ich wiarygodność kredytową i utrudnić dostęp do kredytu.

Próbując odpowiedzieć na postawione na początku pytanie można stwierdzić, że Polacy poręczając kredyt raczej pogarszają swoją historię kredytową, a w konsekwencji obniżają swoją wiarygodność kredytową. Wynika to głównie z tego, że:

  • spora część kredytów poręczanych ma opóźnienia w spłacie,
  • zdecydowana większość poręczycieli poprzez poręczenie zwiększa w swojej historii kredytowej liczbę czynnych kredytów,
  • poręczane kwoty są dość wysokie,
  • najczęściej poręczany jest najbardziej ryzykowny typ kredytu – kredyt konsumpcyjny.

Dlatego przed decyzją o poręczeniu kredytu warto przeanalizować swoją sytuację nie tylko od strony budżetu domowego, ale także spojrzeć na własną historię kredytową. Czy pojawienie się w niej informacji o kredycie poręczanym będzie dla tej historii korzystne, czy raczej wprowadzi elementy wskazujące na podwyższone ryzyko kredytowego właściciela tej historii?

.

Czy te informacje są dla Ciebie interesujące? Podziel się swoją opinią. Jeśli masz konkretne pytanie dotyczące tego tematu, to możesz je zadać wykorzystując formularz „Zadaj pytanie” lub w komentarzu.

Jeśli chcesz być informowany o nowych treściach ważnych dla budowania wysokiej wiarygodności kredytowej zapisz się na Newsletter. Otrzymasz od nas opublikowane nowości oraz użyteczne porady.

Poleć artykuł w mediach społecznościowych, aby więcej osób mogło dowiedzieć się o sytuacjach, kiedy poręczanie kredytów może utrudnić drogę do własnych kredytów.

.

Link do analizy BIK na temat poręczycieli: https://media.bik.pl/informacje-prasowe/346015/w-ciagu-ostatnich-trzech-lat-o-ponad-polowe-zmniejszyla-sie-liczba-poreczycieli

 

Pin It

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *