Pierwszy Kongres Edukacji Finansowej mamy już za sobą

Kongres Edukacji Finansowej

W ramach trwającego od 27 do 30 marca 2017 roku European Money Week w wielu krajach Europy odbywają się różne inicjatywy mające na celu promowanie wśród społeczeństwa edukacji finansowej.

European Money Week jest wspólną inicjatywą organizacji zrzeszających banki z różnych krajów Europy. Celem tego projektu jest przede wszystkim podnoszenie wiedzy finansowej konsumentów oraz umiejętności jej praktycznego wykorzystania w codziennym życiu. Dużo uwagi przykłada się także poprawie edukacji finansowej dzieci i młodzieży w wieku szkolnym jako przyszłych uczestników życia finansowego.

W tym roku Polska również włączyła się w tą akcję. 28 marca po raz pierwszy w Polsce odbył się Kongres Edukacji Finansowej. Jego organizatorami były: Fundacja Warszawski Instytut Bankowości (działająca przy Związku Banków Polskich), Fundacja GPW, Fundacja im. Lesława Pagi oraz Fundacja Think.

Podczas Kongresu przedstawiono światowe trendy w obszarze edukacji finansowej oraz wyniki badań dotyczących poziomu wiedzy Polaków. Dyskutowano także na temat aktualnego stanu edukacji finansowej w Polsce oraz wyzwań związanych z efektywnym prowadzeniem takiej edukacji.

Był to pierwszy tego typu Kongres w Polsce. I patrząc na listę organizatorów tego Kongresu oraz jego program, to – moim zdaniem – był on dobrym odzwierciedleniem tego, co dzieje się u nas w obszarze edukacji finansowej.

Nie mamy narodowego programu edukacji finansowej społeczeństwa, nie ma edukacji finansowej w programach szkolnych, nie ma jednej instytucji koordynującej działania edukacyjne w zakresie finansów i podstaw ekonomii, nie mamy nawet własnych, cyklicznych badań poziomu tej wiedzy wśród Polaków.

Mamy natomiast dosyć niski poziom wiedzy finansowej (co wynika z raportu OECD) i liczne grono różnych pozarządowych organizacji, które docierają z wiedzą finansową i ekonomiczną do różnych grup społecznych.

Niestety nie mamy oficjalnego, krajowego rejestru takich instytucji. Stąd trudno ocenić jak wiele inicjatyw edukacyjnych w zakresie finansów jest obecnie prowadzonych w Polsce. Niektóre z nich działają w skali całego kraju, a niektóre tylko lokalnie.

Tak wiele różnorodnych projektów edukacyjnych jest na pewno rzeczą wartościową dla konsumentów. Niestety, z powodu braku rejestru wiele z nich nie wie o sobie wzajemnie. To powoduje, że tematy przez nich podejmowane są często powielane. Poświęca się czas i pieniądze na opracowanie szkoleń i warsztatów dotyczących – w wielu przypadkach – tych samych zagadnień. W ten sposób nie wykorzystuje się optymalnie potencjału tych organizacji.

Osoby zaangażowane w taką działalność widzą te ograniczenia. Stąd z dużym zainteresowaniem włączają się we wspólne, większe przedsięwzięcia edukacyjne takie jak np. PREF (Partnerstwo na Rzecz Edukacji Finansowej).

Choć nie mamy oficjalnego, krajowego wykazu realizowanych projektów edukacji finansowej w Polsce, to istnieje pewne źródło informacji o ofercie edukacyjnej. Jest to „Mapa Edukacji Finansowej”, która jest już cyklicznie przygotowywana na zlecenie Związku Banków Polskich. Mapa jest dostępna na stronie ZBP.

W zestawieniu można znaleźć ok. 200 różnych inicjatyw z zakresu edukacji finansowej. I z roku na rok jest ich coraz więcej. Jak podkreślają autorzy Mapy, trudno jest zidentyfikować i sklasyfikować wszystkie działalności mające na celu poprawę wiedzy finansowej i ekonomicznej Polaków. Ta trudność dotyczy przede wszystkim inicjatyw lokalnych i różnych aktywności prowadzonych w Internecie. Tym niemniej jest to obecnie jedyne tak kompleksowe zestawienie projektów zaangażowanych w edukację finansową różnych grup Polaków.

Generalnie, z dyskusji jaka odbyła się podczas Kongresu można wyciągnąć kilka wniosków.

Przede wszystkim nie ma obecnie instytucji czy urzędu państwowego, który stawiałby sobie za cel opracowanie narodowej strategii edukacji finansowej i koordynowanie jej wdrażania oraz realizacji. A szkoda, bo jest to już nie tylko potrzeba, ale także konieczność.

W sytuacji, gdy w ofercie banków znajdują się coraz bardziej zaawansowane produkty oszczędnościowe, kredytowe oraz inwestycyjne, przygotowanie konsumenta do świadomego korzystania z nich staje się obowiązkiem. Już dzisiaj wiadomo, że wykorzystywanie niskiego poziomu wiedzy jest szkodliwe nie tylko dla konsumentów. Konsekwencje ponoszą także instytucje finansowe. Spadek zaufania konsumentów do produktów i usług finansowych, czy utrata reputacji przez banki, to częste efekty kryzysów na linii konsument-bank.

Reforma emerytalna wprowadziła olbrzymie zmiany dla przyszłych emerytów. Rozumienie skutków tych zmian, to warunek konieczny dla zapewnienia sobie bezpiecznej przyszłości finansowej. Badania pokazują, że Polacy mają niski poziom świadomości tej sytuacji. Bez uświadomienia tego faktu, niemożliwym jest podejmowanie celowych, nawet szeroko reklamowanych działań.

Dzisiaj aspekt finansowy to jeden z kluczowych elementów funkcjonowania człowieka w społeczeństwie. Dobre nawyki finansowe można i trzeba kształtować od najmłodszych lat. Dlatego tak dużą rolę przypisuje się regularnej edukacji finansowej już od początku edukacji szkolnej.

Jednak z dyskusji jaka miała miejsce na Kongresie można odnieść wrażenie, że edukacja finansowa szybko nie będzie obowiązkowym elementem edukacji szkolnej w Polsce. Dlatego tak wiele zależy od aktywności różnych organizacji pozarządowych.

Tych jest wiele, ale na aktywność na szeroką skalę mogą sobie pozwolić tylko nieliczne tzn. te, które mają dostęp do finansowania. Jeśli do tego dodamy potrzebę dobrej organizacji projektu i możliwość zaangażowania do niego dużej grupy specjalistów – wolontariuszy, to szansę na rzeczywiście dużą skalę efektywnego działania w zakresie edukacji finansowej będą miały przede wszystkim projekty takie jak np. „Bankowcy dla Edukacji”. Ten projekt jest prowadzony od 2013 r. przez Fundację Warszawski Instytut Bankowości i jest on skierowany do uczniów szkół w całej Polsce.

Bankowcy włączają się w proces edukacji konsumentów nie tylko przez ten wspólny projekt, ale także prowadząc różne aktywności w ramach własnych, bankowych fundacji. Te działania to nie tylko realizacja własnych pomysłów, ale również finansowanie różnych inicjatyw z zakresu edukacji finansowej, które mogą być zgłaszane przez różne organizacje, stowarzyszenia, czy grupy osób działających na rzecz różnych społeczności.

Oczywiście poza sektorem bankowym funkcjonują liczne organizacje, którym idea edukacji finansowej przyświeca od dawna. Są to na przykład: Uniwersytety Trzeciego Wieku, Fundacja Centrum Edukacji Obywatelskiej, Fundacja Microfinace Center, Polska Federacja Banków Żywności, Fundacja Innowacja i Wiedza, Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego.

Wszystkie one działają aktywnie na rzecz przybliżenia Polakom wiedzy na temat podstaw finansów, zarządzania własnym budżetem, oszczędzania, bezpiecznego kredytowania się, czy inwestowania. Wiele warsztatów i materiałów dotyczy także podstaw przedsiębiorczości.

To czego mi brakowało wśród tematów poruszanych na Kongresie, to kwestia edukacji finansowej prowadzonej za pośrednictwem Internetu. Daje on przecież olbrzymie możliwości dotarcia z wiedzą do bardzo licznej grupy odbiorców. Korzystają z tego z powadzeniem polscy blogerzy finansowi, którzy dostarczają czytelnikom wielu użytecznych, praktycznych porad w zakresie finansów osobistych. I setki tysięcy ludzi sięga do tych porad.

Bez wątpienia Kongres Edukacji Finansowej to dobra okazja to podsumowania tego, co aktualnie robi się w Polsce na rzecz edukacji finansowej i do dyskusji o przyszłości tej edukacji. Taka dyskusja, szczególnie z udziałem przedstawicieli rządu, rodzi nadzieje na uwzględnienie potrzeb edukacyjnych w zakresie finansów w polityce edukacyjnej i gospodarczej państwa.

Pin It

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *