5 możliwych przyczyn zmiany Twojego „scoringu BIK”

Scoring kredytowy może się zmieniać nawet wtedy, gdy nie zmienia się nasza historia kredytowa. Powodem tego jest upływający czas, kóry powoduje, że pewne zdarzenia nie mają już tak dużego wpływu na ten scoring jak kiedyś.

Scoring kredytowy może się zmieniać nawet wtedy, gdy nie zmienia się nasza historia kredytowa. Powodem tego jest upływający czas, który powoduje, że pewne zdarzenia nie mają już tak dużego wpływu na ten scoring jak kiedyś.

Są osoby, które zastanawiają się dlaczego ich „scoring BIK” zmienił się, skoro nic się nie zadziało w ich historii kredytowej. I odwrotnie, są też osoby, które pytają dlaczego ich „scoring BIK” nie zmienił się, skoro pojawiły się zmiany w ich historii kredytowej. Czy jest to możliwe?

Tak, jest to możliwe. I w tym artykule wyjaśnię co może być przyczyną zmiany „scoringu BIK”.

„Scoring BIK” obliczany jest na podstawie modelu scoringowego. I zmienia się on przede wszystkim wtedy, gdy zmienia się jakikolwiek czynnik istotny dla działaniu tego modelu. Ale nie tylko.

Główne przyczyny mogące powodować zmianę „scoringu BIK” to:

  1. Pojawienie się informacji o nowych kredytach w historii kredytowej dostępnej w bazie BIK;
  2. Aktualizacja dotychczas zebranych w bazie BIK danych o historii kredytowej;
  3. Udzielenie bądź wycofanie zgody na wykorzystanie do oceny ryzyka kredytowego danych o kredytach zamkniętych;
  4. Czas jaki upłynął od pewnych, istotnych dla modelu scoringowego, zdarzeń;
  5. Model jaki został wykorzystany do obliczenia scoringu.


O wysokości „scoringu BIK” decyduje to, co jest w bazie BIK

 

Trzeba zacząć od tego, że „scoring BIK” jest obrazem historii kredytowej konsumenta zawartej w bazie BIK na moment naliczenia tego scoringu. Zatem jeśli w bazie BIK nie ma jakiś informacji o Twoich zachowaniach kredytowych (chociaż w rzeczywistości się wydarzyły), to scoring ich nie uwzględni. Również ich zmiana nie będzie wpływa na Twoją ocenę punktową, bo nie będzie odnotowana w bazie BIK.

Taka sytuacja może się zdarzyć, gdy np. bank nie przekazał do bazy BIK informacji o Twoim nowym kredycie. Wtedy Twoja rzeczywista historia kredytowa będzie nieco inna niż ta w bazie BIK. Ale to ta z bazy BIK będzie wykorzystana do obliczenia „scoringu BIK”.

Ta różnica w danych nie powinna dotyczyć w miarę świeżych informacji o Twoich kredytach. Wynika to z tego, że od 11.09.2016 r. banki mają obowiązek przekazywania danych do bazy BIK w ciągu 7 dni od pojawienia się nowych zdarzeń w Twoim życiu kredytowym.

Te zdarzenia obejmują takie sytuacje jak m.in.:

  • zaciągnięcie nowego kredytu,
  • całkowita spłata kredytu,
  • spłata kolejnej raty kredytu,
  • zmiana zadłużenia na karcie kredytowej,
  • zmiana zadłużenia w limicie odnawialnym,
  • przedterminowa spła­ta znaczącej części kredytu,
  • zmiana warunków spłaty kredytu np. zmiana kwoty raty, czy daty spłaty ostatniej raty kredytu,
  • zmiana kondycji zobowiąza­nia np. pojawienie się opóźnienia w spłacie kredytu.

Ten obowiązek banków wynika z Prawa bankowego – art. 105 ust. 4i.

Jeśli bank nie przekaże tych danych do BIK w ustawowym terminie, to jest on zagrożony wysoką grzywną. Dlatego banki starają się to robić terminowo.

Ten obowiązek niestety nie dotyczy starszych danych. Dlatego też w bazie BIK mogą być pewne luki informacyjne dotyczące bardziej odległych zdarzeń kredytowych.

Podsumowując, „scoring BIK” jest odzwierciedleniem Twoich zwyczajów kredytowych, o których dane zostały przekazane do bazy BIK. Jeśli nie ma tam jakiś danych, to nie wpłyną one na Twój scoring kredytowy.

Zatem jeśli zauważyłeś zmianę swojego „scoringu BIK”, a nie spodziewałeś się tego, to najpierw sprawdź czy nie zmieniły się Twoje dane w bazie BIK tj. czy nie pojawił się nowy kredyt, czy też nowe zapytanie kredytowe. Te sytuacje mogą być przyczyną zmiany Twojego scoringu.

Możesz sprawdzić jakie dane o Tobie i Twoich kredytach znajdują się w bazie BIK, pobierając swój bezpłatny raport z Biura Informacji Kredytowej. Takie prawo przysługuje Ci raz na 6 miesięcy.


O wysokości „scoringu BIK” mogą decydować zmiany w danych opisujących Twoją historię kredytową

 

Spłaciłeś kolejną ratę kredytu, a może spłaciłeś kredyt w całości i zamknąłeś go? Może ostatnio skorzystałeś z dużej kwoty limitu na kracie kredytowej lub spłaciłeś kwotę wykorzystanego limitu odnawialnego? Każde z tych zdarzeń może wpłynąć na zmianę Twojego „scoringu BIK”.

Praktycznie każda zmiana jakiegokolwiek zachowania kredytowego, które uwzględniają modele scoringowe BIK, może wpłynąć na spadek albo wzrost Twojej oceny scoringowej BIK.

Przypomnę, że te zachowania dotyczą 4 głównych obszarów Twojego życia kredytowego:

  1. Jakości spłacania kredytów;
  2. Aktywności i doświadczenia kredytowego;
  3. Poziomu wykorzystania limitów kredytowych;
  4. Ubiegania się o nowe kredyty.

Aktualizacja przez banki danych już będących w bazie BIK, wpływa na trzy spośród tych czterech kategorii – jakość spłacania kredytów, aktywność kredytową oraz poziom wykorzystania limitów kredytowych.

Jakość spłacania kredytów odnosi się do tego, czy terminowo spłacasz raty kredytów i limity kredytowe. A jeśli pojawią się opóźnienia w spłacie, to ważne jest jakiej kwoty dotyczą i jak długo trwają.

Każda aktualizacja Twoich danych w bazie BIK dostarcza nowych informacji o tym, jak sobie radzisz ze spłatą kredytów – czy nadal dobrze, czy jednak pojawiły się jakieś problemy.

Jednym z elementów Twojej aktywności kredytowej jest liczba kredytów, które aktualnie spłacasz. Jeśli do bazy BIK wpłynie informacja, że jeden z kredytów został przez Ciebie w całości spłacony, to dane o tym kredycie zostaną zaktualizowane. Wtedy scoring „zobaczy”, że – w danym momencie – masz mniej czynnych kredytów. I to może wpłynąć na Twoją punktację BIK.

Jeśli jesteś aktywnym użytkownikiem karty kredytowej, to w bazie BIK często będą zmieniały się dane o kwocie jaką masz do spłaty z tytułu zadłużenia na karcie kredytowej. Podobnie jest z limitem debetowym w rachunku oszczędnościowo- rozliczeniowo (ror) i limitem odnawialnym.

Te zmiany oznaczają, że w różnych momentach będzie inny poziom wykorzystania przez Ciebie limitu kredytowego. A obniżenie bądź podniesienie tego wskaźnika, również może oddziaływać na wartość Twojej oceny scoringowej BIK.

Elementy Twojego zachowania kredytowe, które wpływają na „scoring BIK” opisałam szczegółowo w 4 czynniki, które decydują o wysokości scoringu BIK.

Zatem zanim zakwestionujesz „nieoczekiwaną” zmianę swojego „scoringu BIK” zastanów się, co mogło się zmienić w Twoich danych kredytowych w ostatnim czasie i czy to są zdarzenia, które mogą mieć wpływ na tą punktację.

Jeśli te zmiany są istotne (np. pojawiło się opóźnienie w spłacie kredytu, czy też nastąpił wyraźny wzrost kwoty do spłaty z tytułu użycia karty kredytowej), to jest bardzo prawdopodobne, że to one były przyczyną tych zmian.

Oczywiście jeśli nie pamiętasz jakie zdarzenia kredytowe raportowane przez banki do BIK wydarzyły się ostatnio w Twoim życiu, to najlepiej to sprawdzić pobierając swój bezpłatny raport z BIK.


O wysokości „scoringu BIK” mogą decydować Twoje zgody na przetwarzanie danych o kredytach zamkniętych

 

W bazie BIK mogą być dane o różnych Twoich kredytach – czynnych i zamkniętych. Ale nie wszystkie z nich mogą być wykorzystane do oceny Twojego ryzyka kredytowego, a tym samym do naliczenia „scoringu BIK”.

To ograniczenie dotyczy danych o kredytach zamkniętych. Te, które nie mogą być wykorzystane do oceny Twojego ryzyka kredytowego, nie są umieszczane na raporcie kredytowym pobieranym przez banki i SKOK-i. A jeśli ich nie ma na raporcie kredytowym, to nie zostaną uwzględnione przy naliczaniu „scoringu BIK”.

Zasady rządzące przetwarzaniem przez BIK i banki danych o kredytach zamkniętych opisałam w 6 rzeczy, które powinieneś wiedzieć o przetwarzaniu przez BIK danych o kredytach zamkniętych.

To, co powinieneś zapamiętać z tych zasad to fakt, że przetwarzaniem danych o kredytach zamkniętych, które spłaciłeś terminowo albo z niewielkim opóźnieniem (do 60 dni), możesz zarządzać. Czyli możesz sam decydować, co się ma z nimi dziać.

Wydając albo wycofując zgodę na dalsze przetwarzanie danych o takich kredytach, możesz często wpływać na wysokość swojego „scoringu BIK”. Bo od tej zgody zależy, czy określone dane będą widoczne dla scoringu czy też nie. Pamiętaj, że to Ty o tym decydujesz, bo takie prawo zapewnił Ci ustawodawca.

Zatem jeśli Twój scoring się zmienił, to szukając przyczyny tej zmiany, sprawdź również czy jakiś kredyt nie został zamknięty i nie zniknął z zakresu danych możliwych do wykorzystania do oceny Twojego ryzyka kredytowego. Jeśli tak się stało to oznacza, że nie udzieliłeś zgody na dalsze przetwarzanie danych o tym kredycie dla potrzeb oceny ryzyka kredytowego przez banki.

Sprawdzić to możesz pobierając swój bezpłatny raport z BIK. Dane, które są w bazie BIK, a które nie mogą być wykorzystane do oceny Twojego ryzyka kredytowego są umieszczone na tym raporcie w sekcji „Sekcja zawierająca informacje przetwarzane w BIK S.A. po wygaśnięciu zobowiązania wynikającego z umowy z bankiem lub instytucją upoważnioną do udzielania kredytów – zgodnie z art. 105a ust. 4 i 5Prwa bankowego dla celów stosowania metod wewnętrznych oraz innych metod i modeli”.


O wysokości „scoringu BIK” może decydować czas jaki upłynął od wystąpienia pewnych zdarzeń kredytowych

 

Generalnie scoring kredytowy przewiduje ryzyko tego, że nie poradzisz sobie ze spłatą kredytów w najbliższych kilku, kilkunastu miesiącach. I te przewidywania są oparte na obserwacjach Twojego dotychczasowego życia kredytowego, w tym Twoich decyzji kredytowych, potrzeb finansowych wyrażonych kwotą i częstotliwością zaciągania kredytów itp.

Dłuższa obserwacja Twoich zwyczajów kredytowych, to lepsza, bardziej trafna prognoza tego, jak solidnym kredytobiorcą będziesz w przyszłości.

Ale istnieje pewna granica „patrzenia w tył”. Z roku na rok jesteśmy coraz starsi, mamy inne potrzeby finansowe, inne doświadczenie kredytowe i życiowe, zmienia się również otoczenie, w którym żyjemy. To wszystko sprawia, że nasze zachowania sprzed np. 5 lat raczej nie są dobrą podstawą do przewidywania tego, jak będziemy się zachowywać jako kredytobiorcy w kolejnych miesiącach.

I analizy to potwierdzają – stare zdarzenia lub krótka historia tych zdarzeń, to słaba podstawa prognozy wiarygodności kredytowej konsumentów.

Ale to, co działo się z Twoimi kredytami w ostatnim roku czy dwóch, jest dobrym źródłem informacji dla oceny tego, czy „solidność” płatnicza to Twoja cecha, czy tylko chwilowy stan.

Pewien okres obserwacji Twojej aktywności w zaciąganiu kredytów czy korzystaniu z limitów kredytowych, to także świetna informacja o ewentualnych problemach jakie masz z utrzymaniem płynności finansowej. Bo jeśli ją tracisz, to pewnie częściej korzystasz z limitów kredytowych i wykorzystujesz wyższe kwoty tego limitu.

Oczywiście może się zdarzyć, że dbasz o to, aby nie płacić rocznej opłaty za wznowienie karty kredytowej i starasz się wykorzystywać limit na karcie w jak największym stopniu. Ale wydaje się, że nie są to aż tak częste przypadki.

Zatem wiele informacji ocenianych przez modele scoringowe jest rozpatrywanych w wymiarze czasu np. jaką maksymalną część limitu kredytowego wykorzystałeś w ostatnich 3 czy 6 miesiącach, jakie najdłuższe opóźnienie w spłacie miałeś w ostatnich 6 czy 12 miesiącach, czy ile razy ubiegałeś się o kredyt w ostatnich 6 miesiącach.

Dlatego nawet jeśli nic się nie zmienia w Twojej historii kredytowej, a czas płynie, to znaczenie pewnych informacji dla scoringu się zmienia. Pewne zdarzenia przestają być ważne, a zatem już nie wpływają na Twój „scoring BIK”. To w efekcie może spowodować spadek albo wzrost tego scoringu.

Niestety tą przyczynę zmiany wartości scoringu trudno Ci będzie zidentyfikować i wyjaśnić. Bo wymagałoby to znajomości algorytmu modelu scoringowego BIK. A jak widomo jest to tajemnica handlowa BIK i Biuro nikomu jej nie ujawnia.

Jeśli zatem nie znajdziesz innej możliwej przyczyny zmiany Twojego „scoringu BIK”, to prawdopodobnie „zestarzenie się” pewnych zdarzeń z Twojej historii kredytowej spowodowało te zmiany.


O wysokości „scoringu BIK” decyduje model jaki został wykorzystany do jego naliczenia

 

Najlepiej wyjaśnianie przyczyn zmiany wartości Twojego „scoringu BIK” zacząć od sprawdzenia z jakiego modelu scoringowego BIK pochodzi dana ocena.

Bo może się okazać, że to wcale nie scoring się zmienił. Po prostu użyto innych modeli scoringowych BIK do naliczenia tych ocen.

Różne modele scoringowe BIK mają inne zakresy punktacji i inne algorytmy tzn. w nieco inny sposób oceniają informacje z Twojej historii kredytowej.

O znaczeniu znajomości nazwy modelu pisałam w 5 wskazówek jak interpretować „scoring BIK” oraz w Scoring BIK, a właściwie scoringi BIK.

Z podanych przez BIK danych wynika, że gdyby wszystkim osobom będącym w bazie BIK naliczyć oceny scoringowe za pomocą starszego modelu – BIKSco CreditRisk i najnowszego – BIKSco CreditRisk 3, to tylko 1% osób uzyskałby taką sama wartość „scoringu BIK”. 78% miałaby ocenę wyższą, a 21% niższą.

A skąd możesz dowiedzieć się jaki model wykorzystano? Jeśli porównujesz ze sobą dwie oceny, które kupiłeś z BIK, to na pewno są naliczone z wykorzystaniem tego samego modelu scoringowego. Bowiem BIK udostępnia konsumentom scoring tylko z modelu BIKSco CreditRisk. Zatem to nie może być przyczyna zmiany wartości tej oceny.

Jeśli chcesz dowiedzieć się z jakiego modelu pochodzi „scoring BIK”, który pobrał bank, to musisz zwrócić się z takim zapytaniem do BIK. Sprzedawca w banku nie zawsze wie, co się kryje pod daną oceną.

Pytanie można zadać wchodząc na stronę BIK www.bik.pl i wybrać opcje „Kontakt”.

Wtedy zobaczysz kilka możliwości kontaktu z BIK.

Możesz zatem:

  1. Zadzwonić – ale wtedy i tak konsultant poprosi Cię o przesłanie maila z podstawowymi danymi jakie będą potrzebne BIK do udzielenia Ci informcaji;
  2. Napisać maila i wysłać na adres kontakt@bik.pl;
  3. Wysłać pytanie korzystając z dostępnego formularza „Wyślij formularz”.

Pamiętaj, aby za każdym razem w zgłoszeniu do BIK dotyczącym „scoringu BIK” podać:

  • Twoje imię, nazwisko i pesel – te dane są potrzebne do Twojej identyfikacji;
  • Wartość scoringu, którą chcesz wyjaśnić (jeśli chcesz otrzymać informację odnośnie dwóch ocen scoringowych, to musisz podać te dwie oceny);
  • Datę, kiedy scoring został pobrany przez Ciebie lub przez bank (jeśli ją znasz oczywiście);
  • Nazwę banku, który pobrał Twój scoring, o który pytasz (to jest ważne, bo może się okazać, że więcej niż jeden bank pobrał Twój scoring w tym samym dniu i wtedy BIK nie będzie wiedział, do której wartości się odnieść).

Na odpowiedź możesz czekać kilka dni.


Podsumowanie

 

Jeśli Twój „scoring BIK” znacząco zmienił swoją wartość w dość krótkim czasie i chcesz zbadać co może być tego przyczyną to proponuję, abyś najpierw odpowiedział sobie na poniższe pytania. Czasami własna analiza sytuacji pozwoli szybko wyjaśnić przyczyny takiej zmiany.

1. Czy porównywane „scoringi BIK” zostały naliczone z wykorzystaniem tego samego modelu scoringowego BIK?

Jeśli NIE, to może to być przyczyną zmiany Twojego „scoringu BIK”.

2. Czy do bazy BIK wpłynęły informacje o Twoich nowych kredytach?

Jeśli TAK, to może to być przyczyną zmiany Twojego „scoringu BIK”.

3. Czy do bazy BIK wpłynęły zapytania kredytowe z banku, bo ubiegałeś się ostatnio o kredyt?

Jeśli TAK, to może to być przyczyną zmiany Twojego „scoringu BIK”.

4. Czy w bazie BIK nastąpiła aktualizacja danych o już zaraportowanych do tej bazy Twoich kredytach, w tym limitach kredytowych?

Jeśli TAK, to może to być przyczyną zmiany Twojego „scoringu BIK”.

5. Czy ostatnio wycofałeś lub udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych o kredycie zamkniętym, który spłaciłeś terminowo lub z opóźnieniem trwającym nie dłużej niż 60 dni?

Jeśli TAK, to może to być przyczyną zmiany Twojego „scoringu BIK”.

6. Czy minęło dużo czasu od momentu, kiedy został naliczony „scoring BIK”, do którego odnosisz aktualną wartość tego scoringu?

Jeśli TAK, to może to być przyczyną zmiany Twojego „scoringu BIK”.

Jeśli po tej analizie nie znajdziesz możliwej przyczyny zmiany wartości Twojego „scoringu BIK”, to więcej już raczej nie możesz zrobić.

Nawet jeśli zwrócisz się z zapytaniem do BIK, to raczej nie otrzymasz szczegółowych wyjaśnień na temat tego, co konkretnie wpłynęło na wartość reklamowanego przez Ciebie „scoringu BIK”. Otrzymasz ogólne informacje o działaniu „scoringu BIK” oraz kategoriach informacji, które wpływają na wartość tej oceny. Ale nie będzie to analiza Twojego przypadku.

.

Czy ten tekst okazał Ci się pomocny? Podziel się swoją opinią. Jeśli masz konkretne pytanie dotyczące tego tematu, to możesz je zadać wykorzystując formularz „Zadaj pytanie”.

Poleć artykuł w mediach społecznościowych, aby więcej osób mogło dowiedzieć się jak podejść do analizy zmiany swojego „scoringu BIK”. W ten sposób będą stawali się bardziej świadomymi uczestnikami rynku kredytowego, a tym samym będą mieli szansę poprawić swój komfort funkcjonowania na tym rynku.

 

Pin It

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *