Scoring BIK, a właściwie scoringi BIK

Każdy konsument ma nie jeden scoring, a wiele i mogą się one zmieniać cały czas.

Każdy konsument ma nie jeden scoring, a wiele i mogą się one zmieniać cały czas.

Jako klient banku może słyszałeś o konieczności posiadania dobrej historii kredytowej i dobrego „scoringu BIK”, bo są to rzeczy ważne dla banku kiedy podejmuje decyzję o udzieleniu kredytu. Być może nawet skusiłeś się na zakup z BIK Twojej oceny punktowej. A czy wiesz, o który konkretnie scoring BIK chodzi w tych przypadkach? Czy wiesz, że BIK ma ich różne rodzaje?

Generalnie z ocenami scoringowymi BIK jest trochę zamieszania ponieważ wszyscy posługujemy się określeniem „scoring BIK”, „punktacja BIK” lub „ocena punktowa z BIK” przyjmując, że w każdej sytuacji określenia te oznaczają to samo. Niestety tak nie jest. Dzieje się tak dlatego, że BIK posiada kilka modeli scoringowych, z których generowane są różne scoringi. Jakie to są scoringi i czym się różnią opisałam poniżej. Znajomość tych rzeczy pozwoli Ci dowiedzieć się:

  • dlaczego scoring pobrany w tym samym czasie z BIK przez różne banki może się różnić,
  • dlaczego scoring kupiony przez Ciebie w BIK i pobrany przez bank w tym samym czasie może się różnić.

BIK ma wiele modeli scoringowych, w więc udostępnia kilka różnych ocen scoringowych

BIK, tak jak każde biuro kredytowe, buduje wiele modeli scoringowych, na podstawie których naliczany jest scoring konsumenta. Wśród tych modeli są:

  1. Modele scoringowe ogólne – są to modele do oceny ryzyka osoby ubiegającej się o dowolny typ kredytu (gotówkowy, bezgotówkowy na zakup towarów lub usług, mieszkaniowy, kartę kredytową, kredyt odnawialny). Z racji tego, że są to modele do oceny ryzyka każdej osoby prywatnej (o ile oczywiście spełnia ona warunki uzyskania takiej oceny – jakie są to warunki przeczytasz tutaj: 3 warunki jakie musisz spełnić, aby uzyskać scoring BIK), są one najczęściej wykorzystywane przez banki. BIK aktualnie oferuje bankom oceny punktowe z dwóch modeli ogólnych – BIKSco CreditRisk oraz BIKSco CreditRisk 3.
  2. Modele scoringowe dedykowane dla specyficznych typów produktów – są to modele przeznaczone do oceny ryzyka osób ubiegających się lub posiadających jeden, określony typ produktu. BIK posiada dwa takie modele i są one przeznaczone do:
    1. Oceny ryzyka kredytowego osoby ubiegającej się o kredyt, którego zabezpieczeniem ma być hipoteka (czyli są to najczęściej kredyty mieszkaniowe);
    2. Monitorowania ryzyka kredytowego osoby, która już posiada kredyt, którego zabezpieczeniem jest hipoteka (czyli posiada kredyt mieszkaniowy).

Te dwa modele różnią się tym, że pierwszy z nich ma zastosowanie w sytuacji, gdy ubiegasz się o kredyt, który ma być zabezpieczony hipoteką, a drugi model, gdy już taki kredyt posiadasz. Innymi słowy, pierwszy z nich bank stosuje do oceny Twojej wiarygodności kredytowej, gdy ubiegasz się o kredyt, a drugi do monitorowania Twojego ryzyka kredytowego w sytuacji, gdy już spłacasz taki kredyt. To drugie zastosowanie nie jest powszechnie znane, bowiem nie ma ono bezpośrednich konsekwencji dla kredytobiorcy, ale jest wymagane przez regulacje obowiązujące banki.

Aktualnie BIK oferuje bankom kilka różnych modeli scorigowych przeznaczonych do oceny ryzyka kredytowego konsumenta. Zatem możesz być oceniony jedną z tych różnych ocen scoringowych. Oceny te różnią się wieloma rzeczami, w tym zakresem punktów jakie można uzyskać z danego modelu. To co łączy te wszystkie modele to fakt, że opierają się one na tych samych fundamentach, które decydują o tym czy Twój scoring jest niski, średni czy wysoki. Fundamenty te to:

  • płacenie rat kredytów na czas,
  • nie zbyt wiele kredytów otwieranych w krótkim czasie,
  • umiarkowane wykorzystywanie posiadanych limitów kredytowych,
  • nie zbyt częste ubieganie się o nowy kredyt.

Zatem jeśli masz dobrą historię kredytową, spełniającą powyższe wymagania, to Twój scoring BIK powinien być wysoki niezależnie od modelu, z którego pochodu. Oczywiście w każdym przypadku będzie to inna wartość punktacji, ale powinna ona być wysoka w skali danego modelu. Przykładowo, jeżeli Twoja ocena scoringową z modelu o zakresie punktacji 100-600 wynosi 580, a z modelu o zakresie 100-750 punktów wynosi 700, to w obu przypadkach Twój scoring jest bardzo wysoki.

Czy zatem wiedza o tym, z którego modelu pochodzi Twoja ocena jest dla Ciebie ważna? W mojej ocenie nie jest to tak ważne, bo i tak nie masz wpływu na to jaki scoring BIK stosuje bank. Natomiast na pewno użyteczna byłaby wiedza o tym, jaki zakres punktacji ma dany model i jakie Twoje zachowania (aktywność kredytowa, jakość spłaty kredytów, wykorzystywanie limitów kredytowych, ubieganie się o kredyt) w największym stopniu wpływają negatywnie na Twój scoring z danego modelu. Wtedy miałbyś jakąkolwiek szansę na pozytywną zmianę swoich zachowań kredytowych w tym obszarze. W Polsce nie ma jeszcze takich wymagań, aby BK dzielił się z konsumentami taką wiedzą. Natomiast te wymagania funkcjonują od kilku lat w Stanach Zjednoczonych. Może więc niebawem te obowiązki pojawią się i w Polsce?

BIK udostępnia jednocześnie kilka wersji tego samego modelu scoringowego

Aby sprawa była bardziej skomplikowana, to BIK udostępnia jednocześnie dwie wersje scoringu ogólnego – model BIKSco CreditRisk oraz BIKSco CreditRisk 3. Takie działanie BIK nie jest sytuacją wyjątkową. Taka sama trudność występuje w każdym biurze kredytowym udostępniającym scoring kredytowy konsumenta. A wynika to z tego, że każdy model musi być okresowo aktualizowany. Z czasem zmieniają się zachowania kredytobiorców, banki również zmieniają swoje strategie sprzedażowe i strategie zarządzania ryzykiem, pojawiają się kryzysy ekonomiczne, a urzędy nadzorujące banki wprowadzają coraz więcej regulacji, do których banki muszą się przystosować. Zatem otoczenie w jakim funkcjonuje model scoringowy się zmienia, co wpływa na spadek jakości jego działania. Konieczna jest zatem okresowa przebudowa modelu.

Biuro kredytowe dokonuje co kilka lat takiej przebudowy i udostępnia bankom nową wersję modelu. I to każdy bank odrębnie decyduje, czy i kiedy zacznie korzystać z tej nowej wersji. Zatem normalną sytuacją jest, że część banków będzie korzystała przez dłuższy czas ze starej wersji modelu, a część zacznie korzystać już z nowej wersji. Niestety te wersje znacznie różnią się od siebie, a to oznacza dla Ciebie, że jak będziesz się ubiegał w tym samym czasie o kredyt w dwóch bankach, z których jeden korzysta z modelu BIKSco CreditRisk, a drugi z modelu BIKSco CreditRisk 3, to Twoje ryzyko kredytowe zostanie nieco inaczej ocenione w tych bankach. Oczywiście różnice nie powinny być znaczące, ale zawsze z jednego modelu otrzymasz niższą oceną, a z drugiego wyższą.

Z nowymi wersjami modeli scorigowych jest trochę jak z nowymi wersjami telefonu. Część osób korzysta ze starych modeli, część z nowych. Nowe zawsze są nieco lepsze jeśli chodzi o ich funkcjonalność, ale stare również pozwalają zaspokoić podstawowe potrzeby użytkownika. Zatem nie każdy musi od razu kupować nowy model. I tak jest w przypadku modeli scoringowych BIK.

Banki mają dostęp do wielu ocen scoringowych BIK, a konsumenci do jednej

Jak napisałam powyżej banki mają możliwość pobrania z BIK kilku różnych ocen scoringowych dla konsumenta. W praktyce bank – jeśli w ogóle korzysta ze scoringu BIK – pobiera dla klienta jedną ocenę scoringową z wybranego przez siebie modelu BIK. Takiego wyboru nie ma konsument, który kupuje ocenę punktową w BIK (np. w ramach Profilu Kredytowego Plus), ponieważ BIK udostępnia konsumentom tylko scoring z modelu BIKSco CreditRisk. Zatem jeśli kupisz taki scoring z BIK, to może nie być to ocena scoringowa, którą akurat wykorzysta bank, gdy będziesz ubiegał się o kredyt. Jeśli jednak masz dobrą historię kredytową, to niezależnie od modelu Twoja wiarygodność kredytowa zostanie oceniona wysoko. Zatem ta różnica nie powinna mieć dla Ciebie znaczenia. Musisz tylko przyjąć, że jedna z tych ocen będzie niższa od drugiej i nie jest to nic złego.

Jakie wnioski z tej sytuacji dla Cienie? Po pierwsze, różne scoringi wykorzystywane przez banki do oceny Twojego ryzyka kredytowego to sytuacja naturalna i nie musisz jej reklamować. Podobnie jest, gdy występuje różnica w scoringu, który kupiłeś z BIK a tym, który wykorzystuje bank. Po trzecie i najważniejsze, istotniejsza dla Ciebie niż sam scoring jest Twoja historia kredytowa, bo o ile scoringów BIK może być wiele jednocześnie, o tyle fundamenty ich budowy są podobne i zawsze opierają się na historii kredytowej. Jeśli chcesz poprawić, którykolwiek z tych scoringów, to powinieneś zadbać o dobrą historię kredytową. Jak to zrobić? Podstawowe zasady opisałam tutaj: 6 prostych zasad skutecznego zarządzania historią kredytową.

Czy dowiedziałeś się czegoś nowego i ważnego? Podziel się swoją opinią. Jeśli masz konkretne pytanie dotyczące tego tematu, to możesz je zadać wykorzystując formularz „Zadaj pytanie”.

Jeśli chcesz być informowany o nowych treściach ważnych dla budowania wysokiej wiarygodności kredytowej zapisz się na Newsletter. Co tydzień otrzymasz od nas opublikowane nowości oraz użyteczne porady.

Poleć artykuł w mediach społecznościowych, aby więcej osób mogło poprawnie rozumieć funkcjonowanie „scoringu BIK”. W ten sposób będą czuć się pewniej jako kredytobiorcy, a w konsekwencji poprawią swój „financial well-being„.

Pin It

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *