Co powinieneś wiedzieć o modelu scoringowym?

Modele scoringowe wykorzystywane przez banki do oceny wiarygodności kredytowej klientów mogą mieć różną postać i opierać się na różnych danych konsumenta.

Modele scoringowe wykorzystywane przez banki do oceny wiarygodności kredytowej klientów mogą mieć różną postać i opierać się na różnych danych konsumenta.

O ile Twój scoring i informacje o tym jak budować dobrą historię kredytową powinny być dla Ciebie ważne (bo m.in. od tego zależy czy otrzymasz kredyt), to już nie koniecznie musisz znać szczegóły dotyczące tego jak wygląda model scoringowy i jak jest budowany. Ale kilka podstawowych informacji na ten temat może być naprawdę przydatnych choćby wtedy, gdy ktoś będzie próbował Ci wyjaśnić co miało wpływ na Twój scoring.

Opisuję poniżej takie pojęcia jak: model scoringowy, tablica scoringowa, cecha, wariant cechy, punktacja, zakres punktów, ocena scoringowa. Jest to minimum wiedzy, która powoli Ci zadać trafne pytania o swój scoring i lepiej zrozumieć odpowiedzi (przecież często wyrażane specjalistycznym językiem).

Podane poniżej przykłady zostały przeze mnie wymyślone, ale dobrze obrazują jak są zbudowane -najczęściej wykorzystywane przez banki – modele scoringowe.

Zatem trzeba wiedzieć, że:

1.Model scoringowy ma najczęściej postać tablicy scoringowej. Czasami model scoringowy składa się z jednej tablicy scoringowej, a czasami z kilku i wtedy nazywa się modelem wielotablicowym.

model1

2. Jedna tablica scoringowa składa się zazwyczaj z 5-8 cech. Cecha (inaczej charakterystyka) to informacja opisująca Ciebie lub Twoje zachowania kredytowe. Cechy opisujące Ciebie to np. wiek, wykształcenie, stan cywilny, zawód wykonywany, staż pracy. Cechy opisujące historię i aktywność kredytową to np. maksymalna liczba dni opóźnienia w spłacie jakiegokolwiek kredytu w ostatnich 5 miesiącach, liczba czynnych kredytów gotówkowych na moment naliczania scoringu, średni procent wykorzystania limitu kredytowego w ostatnich 3 miesiącach.

model2

3. Cecha ma swoje warianty (inaczej atrybuty), czyli wartości jakie może przyjąć. Wariant cechy może obejmować 1 wartość lub więcej.

model3

4. Do każdego atrybutu charakterystyki przypisana jest punktacja, która wskazuje na ryzyko kredytowe kredytobiorcy wynikające z jego zachowania w obszarze opisanym przez tą charakterystykę (np. liczba otwartych kredytów w ostatnich 6 miesiącach, największe opóźnienie w spłacie kredytu w ostatnich 3 miesiącach) albo z jego sytuacji socjo-demograficznej (np. wiek, stan cywilny). Punkty przypisuje się zgodnie z zasadą, że im wyższe ryzyko kredytowe, tym mniejsza liczba punktów. Zazwyczaj w tablicach scoringowych nie stosuje się punktów ujemnych.

model4

Ta przykładowa cecha odnosi się do maksymalnego poziomu wykorzystywania limitu kredytowego na karcie kredytowej w okresie ostatnich 3 miesięcy, czyli innymi słowy daje informację o tym, czy korzystasz z całego dostępnego limitu, czy też poziom jego wykorzystania jest średni albo niski. Z analiz statystycznych wiadomo, że ryzyko kredytowe rośnie wraz ze wzrostem poziomu wykorzystania limitu i wiemy też jak ono wzrasta. Ma to odzwierciedlenie w wysokości punktacji przypisanej do danego wariantu cechy. Wiesz już także, że punkty przypisuje się zgodnie z zasadą, że wraz ze wzrostem ryzyka maleje liczba przyznanych punktów. Zatem osoby mające wysokie wykorzystanie limitów otrzymują mniej punktów, a osoby, które korzystają z takich limitów w sposób umiarkowany albo w niewielkim stopniu, uzyskują wyższą punktację. Czyli jeśli np. w ostatnich 3 miesiącach maksymalnie wykorzystałeś 38% przyznanego Ci limitu na karcie kredytowej, to otrzymasz za tą cechę 48 pkt., czyli mniej od wartości maksymalnej, ale więcej od wartości minimalnej.

5. Najczęściej mamy do czynienia ze statystycznymi modelami scoringowymi. Cechy do takiego modelu są wybierane w procesie analiz statystycznych. Podobnie jest z ustalaniem wariantów tych cech oraz przypisaniem im punktacji. Czasami zdarzają się eksperckie modele scoringowe. Czym te modele różnią się między sobą opisałam w Za wysokość scoringu odpowiada także model scoringowy.

6. Ocenę scoringową osoby oblicza się jako sumę punktów jaką ta osoba uzyskała za poszczególne cechy. Musisz wiedzieć, że za jedną cechę można dostać dużo punktów (np. za to, że dobrze spłacasz kredyty), a za inną mało (np. otworzyłeś kilka kredytów w ostatnim czasie). Dlatego zdarzają się sytuacje, że osoby nie mające nigdy opóźnień w płaceniu rat kredytu, nie otrzymują wysokich ocen scoringowych, a raczej średnie. O tym jakie to są sytuacje przeczytasz tutaj Dobrze spłacane kredyty nie gwarantują wysokiego scoringu

7. Każdy model scoringowy ma swój zakres punktacji, czyli minimalną i maksymalną wartość punktów jaką można uzyskać z modelu np. od 100 do 650 punktów. W modelu o zakresie punktacji 100-650 najniższą punktacją jaką można uzyskać jest 100 punktów, a najwyższą 650 punktów. I cały czas obowiązuje tu zasada – im mniej punktów, tym wyższe ryzyko kredytowe, czyli większa szansa na to, że będziesz miał kłopoty z poprawna obsługą kredytów.

Teraz, jeśli bank odmówi Ci kredytu z powodu niskiego scoringu, to możesz zapytać jakie Twoje cechy socjo-demograficzne albo jakie elementy Twojej historii kredytowej zadecydowały o tym, że Twoja ocena scoringowa była na tak niskim poziomie, że bank nie udzielił Ci kredytu. Mając tą informację masz dużą szansę na poprawę historii kredytowej w taki sposób, aby gwarantowała Ci ona dostęp do kredytów.

Czy dowiedziałeś się czegoś nowego? Podziel się swoją opinią. Jeśli masz konkretne pytanie dotyczące tego tematu, to możesz je zadać wykorzystując formularz „Zadaj pytanie”.

Jeśli chcesz być informowany o nowych treściach ważnych dla budowania wysokiej wiarygodności kredytowej zapisz się na Newsletter. Co tydzień otrzymasz od nas opublikowane nowości oraz użyteczne porady.

Pin It

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *